به گزارش روابط عمومی مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران؛ نشست تخصصی «مدیریت هوشمند پسماندهای جنگی» با حضور دکتر سوده نجفی، عضو هیئت رییسه شورای شهر تهران، دکتر گلایول صفوی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات علمی کشور، دکتر سمیه مخبر، سرپرست مدیریت توسعه فناوری سلامت دانشگاه علوم پزشکی ایران، دکتر علی شمسی‌پور، رییس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهری تهران و دکتر حسن پاسالاری عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران  30 اردیبهشت‌ماه در باغ کتاب تهران برگزار شد.

در ابتدا دکتر خسروانی با بیان اینکه پسماندهای جنگی به دلایل مختلف دارای اهمیت هستند، گفت: اهمیت این پسماندها تنها به این دلیل که دارای باقی مانده‌های انفجار و حتی مهمات عمل کرده هستند، نیست؛ بلکه مهم‌ترین دلیل آن است که پسماندهای جنگی، محل مدنظر و زیست بوم را درگیر می‌کنند و از این حیث باید به شکل ویژه به آنها نگاه شود. ایشان همچنین در خصوص سطل‌های زباله هوشمند مواردی را متذکر شد.

 در ادامه دکتر گلایول صفوی، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات علمی کشور با بیان اینکه اینترنت اشیا هر شی فیزیکی را قادر می‌کند که از طریق سنسورها اطلاعات پیرامونی را دریافت و از طریق هوش مصنوعی، اقداماتی را متناسب با شرایط انجام دهد، گفت: یک سطل زباله هوشمند مجهز به اینترنت اشیا در مرحله اول مدیریت پسماند این قابلیت را دارد که از طریق سنسورها جنس زباله ها را شناسایی و تفکیک کند. وی ادامه داد: فناوری اینترنت اشیا در حوزه مدیریت پسماند جنگ این امکان را دارد که اولا پسماندهای باقی مانده را شناسایی کند؛ و بعد از آن تجزیه و تحلیل آوار و کمک به اواربرداری است و سومین نقش اینترنت اشیا نیز شناسایی پسماندهای آلوده جنگی است. عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات علمی کشور افزود: اینترنت اشیا برای مدیریت هزینه‌ها در دوران پساجنگ هم بسیار اثرگذار هستند که یکی از آنها استفاده از سنسورها برای شناسایی طرح پرشدگی سطل‌های زباله است و اینگونه هزینه روند جمع‌آوری زباله‌ها مدیریت می‌شود. همچنین بازوهای هوشمندی را داریم که در تفکیک هزینه‌ها بسیار کمک کننده است. دکتر صفوی نیز خاطر نشان کرد: اینترنت اشیا در حوزه مدیریت گازهای متان هم اثرگذار است چرا که برای جذب این گازها و تبدیل آن به انرژی‌های پاک هم میتوان از این فناوری استفاده کرد. ایشان همچنین افزود: به دنبال استخراج پیوست‌های قانونی مدیریت پسماند جنگ هستیم.

دکتر سوده نجفی نیز در این جلسه با بیان اینکه مدیریت پسماند یکی از ارکان مهم مدیریت شهری است، گفت: در جهان امروز مفهوم جنگ تغییر کرده و آثار آن فراتر از میدان‌های رزم است؛ چرا که باعث آلودگی آب و خاک، تولید انواع زباله‌های خطرناک، ایجاد اخلال در خدمات شهری و ایجاد بیماری‌ها و مختل کردن نظام بهداشت می‌شود. وی ادامه داد: پسماندهای جنگی برخلاف پسماندهای عادی یک ماهیت چند وجهی دارد و ما با آوارهای ساختمانی انبوه، نشت احتمالی مواد شیمیایی و اختلاط پسماندهای خطرناک با توده پسماند روبه رو هستیم و برای همین نیاز به هوشمندی مدیریت پسماند جنگی داریم. عضو هیات رییسه شورای شهر تهران بیان داشت: ما در کلانشهر تهران با ۳ چالش بزرگ در این زمینه روبه رو هستیم که اولین آن حجم و لجستیک اواربرداری است که در کمتر از چند ساعت می‌تواند شریان‌های شهر را مختل کند و مدیریت هوشمند، یعنی شناسایی دقیق همین نقاط؛ چالش بعدی، آلاینده‌های خطرناک و پنهان است و اختلاط آنها با پسماندهای بیمارستانی و حتی فاضلاب شهری فاجعه‌ای زیست محیطی ایجاد می‌کند. با این وصف پروتکل‌های ایزوله هوشمند باید بیشتر مدنظر قرار بگیرد. نجفی با اشاره به اینکه باید امروز به پروتکل‌های ایزوله‌های هوشمند توجه کنیم، بیان داشت: چالش سوم هم توجه به زمان طلایی است چرا که در مدیریت پسماند جنگی، ثانیه‌ها تعیین کننده است، در حقیقت مدیریت هوشمند پسماندهای جنگی دیگر با لودر و کامیون‌ها امکان پذیر نبوده زیرا مدیریت پسماند جنگی تنها به معنای جمع‌آوری نخاله و زباله نیست بلکه فرایندی برای بازآفرینی شهری، بازسازی اقتصادی و حتی بازسازی اعتماد عمومی خواهد بود. وی اظهار داشت: ما باید سیاستگذاری بهتر و بیشتری را در حوزه تاب‌آوری شهری داشته باشیم. چنان‌که کشوری همچون ژاپن بعد از جنگ جهانی دوم نظام مدیریت بحران خود را به سمت پایش لحظه‌ای آلودگی و تفکیک دقیق پسماندهای پرخطر سوق داد و امروز شاهدیم که این کشور یکی از نظام‌های پیشرفته تفکیک زباله‌های خطرناک را در اختیار دارد. عضو هیات رئیسه شورای شهر تهران با بضمن تاکید بر اهمیت بازیافت نخاله‌های موجود ساختمانی، از حیث اقتصادی، گفت: در مدیریت جدید، مفهوم شهر تاب‌آور یعنی بازگشت سریع و هوشمندانه و کلانشهری همچون تهران که جزء بزرگ‌ترین پایتخت‌های دنیا محسوب می‌گردد، نیازمند نگاه علمی در این زمینه است. همچنین ما باید به سمت پدافند غیرعامل برویم؛ چرا که دیگر نمی‌توان با نگاه سنتی به مدیریت پسماند بپردازیم. نجفی با تاکید بر اینکه ما در شورای شهر به دنبال استخراج پیوست‌های قانونی هستیم و مدیریت هوشمند پسماند باید از توصیه اخلاقی به الزام ساختاری تبدیل شود؛ گفت: ما باید این مهم را در برنامه‌های چهارساله شهرداری بگنجانیم و نیازمند لایحه جامع برای الزام شهرداری به تدوین برنامه برای مدیریت هوشمند اواربرداری هستیم. همچنین باید سند جامع مدیریت پسماندهای جنگ برای شهر تهران تدوین شود. وی ادامه داد: ایجاد بانک اطلاعاتی مکانی و سامانه هوشمند پسماندهای خطرناک، توسعه زیرساخت‌های بازیافت نخاله و پسماندهای ساختمانی، تشکیل قرارگاه تخصصی مدیریت پسماند در مدیریت شهری، استفاده از فناوری‌های نوین و ظرفیت شرکت‌های دانش بنیان، ارتقای آموزش تخصصی نیروهای خدمات شهری و مدیریت بحران و فرهنگ سازی و آموزش عمومی هم از دیگر اقداماتی است که باید دنبال شود.

در ادامه دکتر سمیه مخبر، سرپرست مدیریت توسعه فناوری سلامت دانشگاه علوم پزشکی ایران گفت: تشکیل قرارگاهی برای مدیریت وضعیت فعلی و پیش‌بینی شرایط آتی ضروری است و ما هم در دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران و دیگر دانشگاه‌ها این آمادگی را داریم که برای جمع‌آوری تجربیات دنیا و سیاستگذاری اقداماتی را انجام دهیم. وی گفت: باید به صورت جهادی در حوزه علمی طرح‌هایی را در این زمینه تدوین کنیم تا پروتکل‌های علمی مرتبط را بسته به نیاز شهر داشته باشیم. یه طور کلی  نیاز داریم تا قانون مدیریت پسماندهای هوشمند تدوین شود.

 در ادامه نشست دکتر پاسالاری، مترجم کتاب «مدیریت هوشمند پسماند بر پایه اینترنت اشیا» با بیان اینکه بازیافت یک وظیفه انسانی است و باید میراثی که از طبیعت داریم را به نسل های بعد منتقل کنیم، گفت: برای بازیافت درست، نیازمند استفاده از تکنولوژی و بهره‌گیری از مشارکت اجتماعی هستیم. وی تصریح کرد: بسیاری از پسماندهای که در صنایع مختلف تولید می‌شود، می‌تواند به عنوان ماده اولیه در صنعت دیگری مورد استفاده قرار بگیرد که متاسفانه در این زمینه آگاهی لازم وجود ندارد. دکتر پاسالاری بیان داشت: باید در سامانه امروز شهرداری، بحث تفکیک زباله‌های هوشمند هم اضافه شود، همچنین ما در زمینه مدیریت این پسماندها قانون جامعی نداریم که مسئولیت تولیدکننده، بازیافت و استفاده کننده مشخص باشد؛ از این رو باید در این زمینه اقدامات لازمی صورت پذیرد. 

در پایان این نشست از کتاب «مدیریت هوشمند پسماند بر پایه اینترنت اشیاء» رونمایی شد.