بررسی تاثیر آموزش فرآیند سالمندی (حقایق پیرامون سالمندی) بر عزت نفس و کیفیت زندگی سالمندان مقیم سرای سالمندان
دکتر آلیس خاچیان استاد تمام گروه پرستاری داخلی جراحی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی ایران بوده و سابقه 29 سال تدریس در دانشگاه را دارند. ایشان به مدت 10 سال نیز مدیر گروه داخلی جراحی بودهاند. گفتگویی با محوریت طرح پژوهشی تقدیم خوانندگان محترم میگردد.
به گزارش روابطعمومی معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه ایران؛ بر اساس اعلام معاونت بهداشت وزارت بهداشت اول اکتبر مصادف با پنجشنبه ۹ مهر به عنوان «روز جهانی سالمند» با شعار «عصر زندگی طولانیتر، بازاندیشی در نظامها برای زندگی بهتر» نامگذاری شده است و چهارم تا دهم مهر هفته ملی سلامت سالمندان اعلام شده است.
همچنین معاونت بهداشت وزارت بهداشت از دانشکدهها و دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور خواسته است برنامهریزی فعالیتهای خود در این هفته را با تاکید بر محورهایی شامل حساسسازی سیاستگذاران، تصمیمگیران و آحاد جامعه نسبت به اهمیت سالمندی و ضرورت توجه به سلامت و کیفیت زندگی سالمندان، افزایش آگاهی عمومی و توانمندسازی ارائهدهندگان خدمت در حوزه سلامت سالمندان، ترویج شیوه زندگی سالم در دوران سالمندی و تقویت رویکرد پیشگیری و حفظ توانمندیهای سالمندان، ارتقای منزلت، کرامت انسانی، احترام و حقوق سالمندان در خانواده و جامعه، توسعه سالمندی فعال، مشارکت اجتماعی و بهرهگیری از ظرفیتها و تجارب ارزشمند سالمندان، تقویت نقش خانواده در مراقبت، حمایت و همراهی با سالمندان وجلب مشارکت خیرین، سازمانهای مردم نهاد، بخش خصوصی و سایر نهادهای مرتبط در حوزه سلامت سالمندی انجام دهند.
بر همین اساس در بررسی طرح های پژوهشی مربوط به سلامت سالمندان، خانم دکتر آلیس خاچیان استاد تمام گروه پرستاری داخلی جراحی دانشگاه علوم پزشکی ایران و مجری طرح تحقیقاتی با عنوان "بررسی تاثیر آموزش فرآیند سالمندی (حقایق پیرامون سالمندی) بر عزت نفس و کیفیت زندگی سالمندان مقیم سرای سالمندان" در گفتگویی به تشریح این طرح پرداخت.
ایشان در این ارتباط گفت: در رابطه با این پژوهش فکر اصلی، حین بازدید از مراکز کارآموزی و در برخورد با بیماران سالمند و توجه به ارتباط آنها با دانشجویان کارآموز شکل گرفت و تبدیل به طرح تحقیقاتی شد. یکی از بیماران سالمندی که بیمار دانشجوی ترم ۶ دانشکده بود، در سرای کهریزک زندگی میکرد. طی صحبت با ایشان متوجه شدم که اگر اطلاعاتی در مورد عزت نفس و کیفیت زندگی این عزیزان در آن مرکز داشته باشند، میتوانند آن را به سازمان مربوطه بازخورد دهند.
به عبارت دیگر دلیل اصلی اقدام به این پژوهش، کمک به سالمندان عزیز از طریق بازخورد دادن نتایج به سازمانهای ذیربط است. در این طرح تحقیقاتی دو نفر از دانشجویان دکتری دانشکده در این کار مشارکت داشتند که از آنها کمال تشکر را دارم، مخصوصاً از خانم دکتر مریم کاشانی که در مراحل جمع آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل در کنارمان بودند تشکر سپاسگزارم.
خاچیان افزود: پژوهش حاضر، از نوع کارآزمایی تصادفی کنترل شده میباشد؛ سالمندان ساکن در خانه سالمندان کهریزک به روش نمونه گیری در دسترس، انتخاب و سپس بر اساس جدول اعداد تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. معیارهای ورود به مطالعه، دارا بودن سن بالای ۶۵ سال، دارا بودن سواد خواندن و نوشتن، نداشتن زوال عقل (آلزایمر)، نداشتن معلولیت، اقامت در سرای سالمندان شهر تهران و معیارهای خروج عدم حضور در یک جلسهی برنامه آموزشی، ابتلا به بیماریها و اختلالات حاد که نتوانند در برنامههای آموزشی شرکت نمایند و انصراف از ادامه شرکت در پژوهش به هر دلیل... در نظر گرفته شد. پرسشنامههای اطلاعات دموگرافیک فردی و عزت نفس رزونبرگ برای نمونهها تکمیل و سپس جهت گروه مداخله، دورههای آموزش آگاهی از فرآیند سالمندی برگزار گردید. تکمیل پرسشنامهها توسط پژوهشگران و اطلاعات دموگرافیک با استفاده از پروندهها جمعآوری شد. تعداد جلسات حداقل ۳ و هر جلسه حدود ۳۰-۴۰ دقیقه به طول انجامید. برای گروه کنترل، هیچ برنامه آموزشی برگزار نگردید و فقط در برنامههای روتین مرکز سالمندان شرکت نمودند. برای جلوگیری از نشت اطلاعات، بین دو گروه، از کلیه افراد گروه آزمون خواسته شد که جزوههای آموزشی را به گروه شاهد ندهند. برای حفظ ملاحظات اخلاقی، در پایان مطالعه، کلاس آموزشی فشرده برای گروه کنترل برگزار گردید. یکماه بعد از پس از پایان مداخله، مجدداً نمونهها پرسشنامهها را تکمیل نمودند.
وی در ادامه گفت: برنامه آموزشی فرآیند سالمندی تأثیر مثبت و معنیداری بر عزت نفس و کیفیت زندگی سالمندان داشت. بنابراین توصیه میشود برنامههای آموزشی مشابه در سراهای سالمندان و مراکز مراقبت طولانیمدت به صورت منظم اجرا شوند. نتایج نشان میدهد که افزایش عزت نفس: ۳۶.۹%، و افزایش کیفیت زندگی: ۴۰.۸ % بوده و تفاوت آماری معنیدار بین گروهها وجود داشته و اثربخشی برنامه آموزشی سالمندی بدین وسیله تایید شد. همچنین فرضیه پژوهش مبنی بر تأثیر آموزش فرآیند سالمندی بر عزت نفس و کیفیت زندگی سالمندان مورد تأیید قرار گرفت. بنابراین توصیه میگردد برنامههایی در راستای آموزش این دو متغیر برای سالمندان تدوین شده و در مراکز مختلف به اجرا گذاشته شود.
کامنت